- Jan 3, 2010
- 1,729
- 437
- 80
ਦਿਆਲਤਾ
ਡਾ: ਦਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗ੍ਰੇਵਾਲ
ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਮੈਰੀਟਸ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਡਾ: ਦਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗ੍ਰੇਵਾਲ
ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਮੈਰੀਟਸ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਜੋ ਗੁਣ ਹਰੇਕ ਸਿੱਖ ਦੇ "ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ" ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹਨ: ਸੱਚ (ਸਤਿ), ਸੰਤੋਖ (ਸੰਤੋਖ), ਦਇਆ, ਨਿਮਰਤਾ (ਨਿਮਰਤਾ) ਅਤੇ ਪਿਆਰ (ਪਿਆਰ)। ਇਹ ਪੰਜ ਗੁਣ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਅਤੇ ਪਾਠ ਕਰਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਗੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਣ।
ਮਹਾਨਕੋਸ਼ (ਪੰਨਾ 614) ਅਨੁਸਾਰ ਦਇਆ ਦੂਜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਦ੍ਰਵਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਕਰੁਣਾ, ਰਹਿਮ ਹੈ।ਸਤਿ ਸੰਤੋਖ ਦਇਆ ਕਮਾਵੈ (ਮ:5, ਅੰਗ 379), ਸਤਿ ਸੰਤੋਖ ਦਇਆ ਧਰਮੁ (ਬਿਲਾਵਲੁ ਮ: 5 ਅੰਗ 812, 822) ਧੌਲ ਧਰਮ ਦਇਆ ਕਾ ਪੂਤ (ਮ:1, ਜਪੁਜੀ 3) ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ।ਕਰਿ ਦਇਆ ਮਿਲਾਵਹੁ (ਬਸੰਤ ਮ: 1181:8) ਕਰਿ ਦਇਆ ਲੇਹੁ ਲੜ ਲਾਇ (ਬਿਲਾਵਲ ਮ: 5: 838:1) ਕਰਿ ਦਇਆ ਦਾਨੁ ਦਇਆਲ (1113:12)
ਦਇਆ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਰੂਪ ਦਇਆ-ਮਇਆ ਕਰੁਣਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦਾ ਭਾਵ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਰਿ ਦਇਆ ਮਇਆ ਦਇਆਲ (ਮ:5, 543; ਆਸਾ ਮ:1, 436:2, ਗਉੜੀ 5, 248:3) ਦਇਆਰ: ਤੁਖਾਰੀ ਮ: 1, ਦਯਾਲੂ , ਦਯਾਵਾਨ, ਰਹੀਮ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਸਮਰਥ ਦਇਆਰ (ਗੌਂਡ ਮ:5) ਦਇਆਰਾ ਦਯਾਲੂ, ਰਹੀਮ, ਦਇਆ ਵਾਲਾ : ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਸਦਾ ਦਇਆਰਾ ‘ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਜਿਸ ਆਪਿ ਦਇਆਰੁ (ਭੈਰ ਮ: 5 ) ਦਇਆਲ: ਦਇਆਲ ਤੇਰੈ ਨਾਮ ਤਰਾ (ਧਨਾਸਰੀ ਮ: 1, 660:7) ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਦਾਤਾਰ “ਸਭ ਜਾਚਕ ਪ੍ਰਭੂ ਤੁਮ ਦਇਆਲ (ਬਸੰਤ ਮ:5, 1147:1181) ਦੀਨ ਦਇਆਲ, ਦਇਆਲਾ: ਦਯਾਲੁਤਾ ਵਾਲਾ, ਦਯਾਵਾਨ, ਰਹੀਮ, ਦੇਣ ਵਾਲਾ “ਸਰਬ ਸੂਖ ਦਇਆਲਾ (ਧਨਾਸਰੀ ਮ: 5), ਦਇਆਲੁ, ਦਇਆਲੁ ਦੇਓ ਦਯਾਲੂ ਦੇਵ, ਕਰਤਾਰ ।
ਦਯਾ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ "ਦਇਆ" ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ "ਦਯਾ" ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਹਮਦਰਦੀ ਕਰਨਾ, ਤਰਸ ਕਰਨਾ। ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਦਇਆ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ 'ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਮੰਨਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਨਿਜਾਤ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ'।ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਸ਼ਬਦ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਨਾਲੋਂ ਡੂੰਘਾ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੈ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ, ਦਯਾ (ਦਇਆ) ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਦਇਆ ਜਾਂ ਦਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਲਈ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੁਣ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੁਣ ਹੈ। ਦਇਆ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਦੇ ਮਨ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੂੰ ਦਇਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਗੁਣ ਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖ ਦੇ ਨਾਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਯਾ, ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਭਾਵਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੇਖਣਾ ਹੈ। ਦਯਾਲੂ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਰਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦ ਬਣ ਕੇ ਪੀੜਤ ਲਈ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਮਦਦ ਲਈ ਹੱਥ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਦਇਆ, ਤਰਸ, ਦਿਆਲਤਾ ਅਤੇ ਮਾਫ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਯਾ ਹਿੰਸਾ (ਹਿੰਸਾ) ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ। ਜੋ ਨਿਰਦਇਆ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦਾ ਚਾਨਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਧੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਗਾਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਦਇਆ ਨਹੀ ਜੋਤਿ ਉਜਾਲਾ ॥ ਬੂਡਤ ਬੂਡੇ ਸਰਬ ਜੰਜਾਲਾ ॥੪॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁ ਗ੍ਰੰ ਸਾ, 903)
ਉਪਰੋਕਤ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹੋ । ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਰੱਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੋਗੇ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰਕ ਉਲਝਣਾਂ ਜਾਂ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਓਗੇ। ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੇ ਦੁਖਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਕਰੋ। ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੁਖਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ, ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਤਬਾਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਗਲਪਨ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਰਵਾਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਦਇਆ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸੱਚੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਸੇਧ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਿੱਖੀਏ ਤਾਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।ਮਨੁੱਖੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਕੋਈ ਦੂਜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਬੁਰਾਈ ਤੋਂ ਪੀੜ ਨੂੰ ਬੁਰਾਈ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ, ਪਰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ (ਦੁੱਖ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੁਰਾਈ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਵੀ) ਸਹਿਣ ਕਰਕੇ ਦਇਆ (ਦਯਾ) ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਬਾਬਰ ਦੇ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਸਮੇਂ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ: ਏਤੀ ਮਾਰ ਪਈ ਕੁਰਲਾਣੇ ਤੈਂ ਕੀ ਦਰਦੁ ਨਾ ਆਇਆ? (ਸ੍ਰੀ.ਗੁ.ਗ੍ਰੰ.ਸਾ, 360)
ਲੋਕਾਈ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਪੀੜ ਪੀੜ ਝੱਲਣੀ ਪਈ—ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ?
ਗੁਰੂ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦਇਆਲ ਪੁਰਖ (ਦਇਆਵਾਨ ਹਸਤੀ) ਅਤੇ ਬਖਸੰਦ (ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਵੀ ਹੈ—(ਗੁ.ਗ੍ਰੰ., 681)
ਭਾਰਤੀ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ (1) ਸਰੀਰ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: ਦਾਨ (ਦਾਨ), ਪਰਿਤ੍ਰਣ (ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣਾ), ਪਰਿਚਰਣ (ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ); (2) ਬੋਲੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ: ਸਤਯ (ਸੱਚਾਈ), ਹਿਤੋਵਚਨ (ਲਾਭਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਣ), ਪ੍ਰਿਯਵਚਨ (ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ), ਸਵਾਧਿਆ (ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਪਾਠ) ਅਤੇ (3) ਮਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਯਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਪਰਿਗ੍ਰਹਿ (ਅਸੰਸਾਰਿਕਤਾ) ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ (ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕਤਾ) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦਯਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮ ਗੁਣ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੈਤਿਕ ਗੁਣ ਹੈ । ਦਯਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵਿਅਕਤੀ "ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖੁਦ ਮਰਨਾ ਚੁਣਦਾ ਹੈ" ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ (ਗੁ.ਗ੍ਰੰ., 356)।
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਦਿਆਲ (ਪਰਮ ਦਿਆਲੂ), ਦਿਆਪਤੀ (ਦਯਾ ਦਾ ਮਾਲਕ), ਦਿਆਲ ਦੇਵ (ਦਯਾਲੂ ਦੇਵਤਾ), ਕਰੀਮ, ਰਹੀਮ (ਦਯਾਲੂ), ਆਦਿ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਗੁਣਾਤਮਕ ਨਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ (ਗੁ.ਗ੍ਰੰ., 249, 991, 1027, 727)। ਜਲ ਥਲ ਬਨ ਪਰਬਤ ਪਾਤਾਲ ॥ ਪਰਮੇਸ੍ਵਰ ਤਹ ਬਸਹਿ ਦਇਆਲ ॥ (ਗੁ.ਗ੍ਰੰ., 299) ਸਿੱਖ ਨੈਤਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਦਯਾ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਨੈਤਿਕ ਪ੍ਰਣ ਹੈ। ਮਨਿ ਸੰਤੋਖੁ ਸਰਬ ਜੀਅ ਦਇਆ ॥ ਇਨ ਬਿਧਿ ਬਰਤੁ ਸੰਪੂਰਨ ਭਇਆ ॥ (ਗੁ.ਗ੍ਰੰ., 299) "ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦਯਾ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰੋ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਣ ਪੂਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ" (ਸ੍ਰੀ ਗੁ ਗ੍ਰੰ ਸਾ ਅੰਗ. 299)।
ਦਇਆ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ:
ਧੌਲੁ ਧਰਮੁ ਦਇਆ ਕਾ ਪੂਤੁ ॥ ਸੰਤੋਖੁ ਥਾਪਿ ਰਖਿਆ ਜਿਨਿ ਸੂਤਿ{{ ਸ੍ਰੀ ਗੁ ਗ੍ਰੰ ਸਾ ਅੰਗ 3)
ਭਾਵ ਧਰਮ ਜਾਂ ਧਰਮ ਦਇਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ: ਜੇਕਰ ਦਇਆ ਨਾ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਾ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੁਣ ਕਿੰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਗੁਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਧਰਮ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਾ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਇਹ ਗੁਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਦੇਖਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਲ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭੁੱਖਮਰੀ, ਜਾਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਨਹੀਂ ਹਿੱਲਦਾ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿੱਖੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਹੋਰ ਗੁਰਬਾਣੀ
ਸੋ ਕਤ ਜਾਨੈ ਪੀਰ ਪਰਾਈ ॥ ਜਾ ਕੈ ਅੰਤਰਿ ਦਰਦੁ ਨ ਪਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁ ਗ੍ਰੰ ਸਾ ਅੰਗ 793)
ਕੋਈ ਦੂਜੇ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਅੰਦਰ ਦਇਆ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾ ਹੋਵੇ? ॥1॥ ਵਿਰਾਮ॥
ਕਾਇਆ ਰਤਿ ਬਹੁ ਰੂਪ ਰਚਾਹੀ ॥ ਤਿਨ ਕਉ ਦਇਆ ਸੁਪਨੈ ਭੀ ਨਾਹੀ ॥੨॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁ ਗ੍ਰੰ ਸਾ ਅੰਗ 324)
ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਅਜ਼ਮਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ॥2॥
ਸਿੱਖ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਦਯਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਗੁਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਅਠਸਠਿ ਤੀਰਥ ਸਗਲ ਪੁੰਨ ਜੀਆ ਦਇਆ ਪਰਵਾਣੁ{{ (ਸ੍ਰੀ ਗੁ ਗ੍ਰੰ ਸਾ ਅੰਗ, 136)
ਅਠਸਠ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਗੁਣ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਗੁਣ, ਦੂਜੇ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦਯਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਦਯਾ, ਦਰਅਸਲ, ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਸਚੁ ਤਾ ਪਰੁ ਜਾਣੈ ਜਾ ਸਿੱਖ ਸੱਚੀ ਲੇਈ; ਦਇਆ ਜਾਨੈ ਜੀਆ ਕੀ ਕਿਛੁ ਪੁੰਨ ਦਾਨੁ ਕਰੇਈ ({{ ਸ੍ਰੀ ਗੁ ਗ੍ਰੰ ਸਾ ਅੰਗ 468)
ਸੱਚ ਉਦੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੱਚੀ ਸਲਾਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਯਾ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਸੱਚਾ ਕਾਰਜ ਜਾਂ ਉੱਤਮਤਾ (ਕਰਨੀ ਸਰ) ਹੈ
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੱਚ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਹਨ, ਬਾਕੀ ਦੋ ਉੱਚ ਗੁਣ।
ਗੁਰਬਾਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਆਲੂ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ
ਸਤਿਗੁਰੁ ਹੋਇ ਦਇਆਲੁ ਤ ਸਰਧਾ ਪੂਰੀਐ ॥ਸਤਿਗੁਰੁ ਹੋਇ ਦਇਆਲੁ ਨ ਕਬਹੂੰ ਝੂਰੀਐ ॥ਸਤਿਗੁਰੁ ਹੋਇ ਦਇਆਲੁ ਤਾ ਦੁਖੁ ਨ ਜਾਣੀਐ॥ਸਤਿਗੁਰੁ ਹੋਇ ਦਇਆਲੁ ਤਾ ਹਰਿ ਰੰਗੁ ਮਾਣੀਐ॥ਸਤਿਗੁਰੁ ਹੋਇ ਦਇਆਲੁ ਤਾ ਜਮ ਕਾ ਡਰੁ ਕੇਹਾ ॥ਸਤਿਗੁਰੁ ਹੋਇ ਦਇਆਲੁ ਤਾ ਸਦ ਹੀ ਸੁਖੁ ਦੇਹਾ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਹੋਇ ਦਇਆਲੁ ਤਾ ਨਵ ਨਿਧਿ ਪਾਈਐ ॥ਸਤਿਗੁਰੁ ਹੋਇ ਦਇਆਲੁ ਤ ਸਚਿ ਸਮਾਈਐ ॥੨੫॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁ ਗ੍ਰੰ ਸਾ ਅੰਗ ਸੁਖਮਨੀ)
ਜਦੋਂ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਦਇਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਦਇਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰੋਗੇ। ਜਦੋਂ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਦਇਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਦਇਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣੋਗੇ।ਜਦੋਂ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਦਇਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਡਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਸਤਿਗੁਰੂ ਦਿਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਦਇਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਦਿਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦੌਲਤ ਲੱਭੀ ਹੈ।ਜਦੋਂ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਦਇਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨੌਂ ਖਜ਼ਾਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਸਤਿਗੁਰੂ ਦਿਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।25॥ ਜਦੋਂ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਦਇਆਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਙਙ25ਙਙ
ਦਿਆਲਤਾ ਸਵੈ-ਖੋਜ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਭਾਵਿਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਉਹ ਅਵਸਥਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹ ਾਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਮਦਦ ਦੀ ਸਖਤ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਦਇਆਂ ਭਾਵਨਾ ਜਾਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਲਈ ਕੋਈ ਅੱਗੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਆਲ ਭਾਵ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਿਆਲੂ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਦਿਆਲਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜੁੜਨ 'ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਆਲੂ ਹੋਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਦੂਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਾਡੀ ਦਿਆਲਤਾ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ। ਦੂਸਰੇ, ਇੰਤਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਤਸੁਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜੋ ਦਿਆਲਤਾ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀ ਹੁੰਦੇ ਪਰ ਉਹ ਸਾਡੇ ਦਿਆਲੂ ਸੁਭਾ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਸਾਡੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾੜਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਗਲਤ ਥਾਂ ਅਪਣੀ ਦਿਆਲਤਾ ਨਾ ਵਿਖਾਈਏ।ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਦਿਆਲਤਾ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਉਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਾਂ ।ਜਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਲੋੜਵੰਦ ਅਤੇ ਲਾਲਚੀ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਕਰਨੀ ਆ ਗਈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਅਪਣੀ ਦਿਆਲਤਾ ਲਈ ਸੁਚੇਤ ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਕੇ ਸਹੀ ਮਾਰਗ ਤੇ ਹੋਵੋਗੇ।ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਵਧੇਗੀ ਤੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਣਨਗੇ। ਤੁਹਾਡੀ ਸੋਚ ਅਮੀਰ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਵੀ ਵਧੇਗੀ।
ਦਿਆਲਤਾ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਈਏ। ਪਿਆਰ ਇੱਕ ਇੱਛਾ-ਧੋਖੀ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਝੁਕਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਅਸੀਂ ਚੰਗਾ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ , ਉਸ ਲਈ ਡਟੀਏ । ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਸੋਫੇ ਤੋਂ ਉਤਰਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਮਿਲਦੇ ਹਾਂ। ਕਈ ਵਾਰ ਦਿਆਲੂ ਹੋਣਾ ਆਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਅਜਨਬੀ ਵੱਲ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦੋਫਰੋਖਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸੁਹਾਵਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਜਲਦੀ ਉੱਠਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੁਝ ਵਿਹਲਾ ਸਮਾਂ ਛੱਡਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸਥਾਨਕ ਸਹਾਇਤਾ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕੀਏ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕੀਏ ਜੋ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੁਕਾਨ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬੈਠਣ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦੇ ਅਕੇਲੇਪਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਲਈ ਹਿੰਮਤ ਵੀ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਫੈਸਲੇ ਵੀ ਲੈਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਜੋਖਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਅਪਣੀ ਜਾਨ ਜੋਖੋਂ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣਾ। ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨੀ ਫਰਜ਼ ਵੀ ਤਾਂ ਹੈ।ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਮਜ਼ਾਕ, ਦੋਸਤ ਦੇ ਖੋਣ, ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦਿਆਲਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਪਣੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ, ਵਧੇਰੇ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਮੌਜੂਦਾ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਉਮੀਦ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ਪੂਰਨ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਜੋ ਚੋਣਾਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਅਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਨਫ਼ਰਤ ਅਤੇ ਡਰ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੌਲਤ ਦੀ ਵਡਿਆਈ, ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਫ਼ਰਤ, ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਨਫ਼ਰਤ ਨੂੰ ਵਧਣ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨਫ਼ਰਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਅਸੀਂ ਸ਼ਕਤੀਹੀਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਨਿਠਲੇ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਥਾਂ ਦਲੇਰੀ ਨਾਲ ਵਿਗੜੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਾਡੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਦਿਆਲਤਾ ਨਾਲ ਜੀਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨਾ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਹਰ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਮਾਰਗ ਹੈ!ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਫ਼ਰਕ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਦਿਆਲਤਾ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਆਲੂ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਬੇਸਬਰੇ ਜਾਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਣ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਮਦਦ - ਇੱਕ ਮੁਸਕਰਾਹਟ, ਇੱਕ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਟਿੱਪਣੀ, ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਰ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ - ਸਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਧਾਰਨ ਕੰਮ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਰਸਾਇਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਚੰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸੀਂ ਦਿਆਲਤਾ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਓਨਾ ਹੀ ਬਿਹਤਰ ਅਸੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੀ ਦਿਆਲਤਾ ਤੋਂ ਦੂਜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਡੇ ਸਧਾਰਨ ਦਿਆਲਤਾ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਦਾ ਦੁਨੀਆ 'ਤੇ ਸਾਡੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਆਲਤਾ ਛੂਤਕਾਰੀ ਹੈ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਅਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਊਰਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਇਮਾਨਦਾਰ ਤਾਰੀਫ਼ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਧਾਰਨ ਕੰਮ ਉਸਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਿਆਲਤਾ ਇਸਨੂੰ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੰਗੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾ ਨੂੰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਫੈਲਾ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।। ਸਿਰਫ਼ ਦਿਆਲਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਪਵੇਗਾ।
ਦਿਆਲਤਾ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਦਾ ਸੁਮੇਲ
ਅਸੀਂ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਨੂੰ ਬੇਅਸਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਜਾਂ ਨਿਰਣੇ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ 'ਤੇ ਉਸੇ ਊਰਜਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹਸਮੁੱਖ ਸੁਭਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਨਕਾਰਾਤਮ ਸਥਿਤੀ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਫ਼ਰਤ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਪਾ ਕੇ ਸੁਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਦਿਆਲਤਾ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਦਿਆਲਤਾ ਦਾ ਹਰ ਕੰਮ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਦਿਆਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਹਰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ 'ਤੇ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਚੁਣ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਲੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਫ਼ਰਕ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਹੈ।
ਸਾਡਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਦਿਆਲਤਾ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੇ ਵਿਕਲਪ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਸਾਡੇ ਨਿੱਜੀ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਆਲਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ - ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ, ਪਰ ਅਜਨਬੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ - ਭਾਵੇਂ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਅਤੇ ਦਿਆਲੂ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਮਦਦ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼। ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਹਮਦਰਦ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਣ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਅਣਗੌਲਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਹਰ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਚੰਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ, ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਏਗਾ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਸੁੰਦਰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਦਿਆਲਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਸ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਤਬਾਹ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਾਡਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੈ।
ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਜਨਬੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਪਰ ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਹਾਂ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਭਰ ਕੀਤੇ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਿਆ ਕੇ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਲਈ, ਦਿਆਲਤਾ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲਣਾ ਉਸ ਸੱਦੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਦਿਆਲਤਾ ਅਭਿਆਸ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਉਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਅਮੀਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗੁੱਸਾ, ਡਰ, ਨਫ਼ਰਤ, ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਗੁੱਸਾ ਆਉਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ,ਦਿਲ ਸਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਬੁੱਧੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੱਕ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਾਂ। ਸਭ ਕੁਝ ਇੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ - ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੋ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜੀਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਪਿਆਰ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਹ ਤੇ ਪਰਵਾਹ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਇਸਦੀ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਦੁਨੀਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਊਰਜਾ ਜੀਵ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਾਡੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚੁਣ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੌਣ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਨਿਰਣੇ ਜਾਂ ਅਸਵੀਕਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ, ਗ੍ਰਹਿਣਸ਼ੀਲ, ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹਾਂ। ਦੂਸਰੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਊਰਜਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਡੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਵੀ। ਇਹ ਸਧਾਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਖਿਸਕਦੇ ਹੋਏ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਮੰਗਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਵੀ। ਇਹ ਸਮਝਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਸਬਰ ਰੱਖੋ। ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕੋ। ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਦਿਆਲਤਾ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਦੂਜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਵੀ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਕੀ ਅਸੀਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ? ਦੂਜਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਦਿਆਲਤਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਦਿਆਲਤਾ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓਗੇ।
ਮਹਾਨਕੋਸ਼ (ਪੰਨਾ 614) ਅਨੁਸਾਰ ਦਇਆ ਦੂਜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਦ੍ਰਵਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਕਰੁਣਾ, ਰਹਿਮ ਹੈ।ਸਤਿ ਸੰਤੋਖ ਦਇਆ ਕਮਾਵੈ (ਮ:5, ਅੰਗ 379), ਸਤਿ ਸੰਤੋਖ ਦਇਆ ਧਰਮੁ (ਬਿਲਾਵਲੁ ਮ: 5 ਅੰਗ 812, 822) ਧੌਲ ਧਰਮ ਦਇਆ ਕਾ ਪੂਤ (ਮ:1, ਜਪੁਜੀ 3) ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ।ਕਰਿ ਦਇਆ ਮਿਲਾਵਹੁ (ਬਸੰਤ ਮ: 1181:8) ਕਰਿ ਦਇਆ ਲੇਹੁ ਲੜ ਲਾਇ (ਬਿਲਾਵਲ ਮ: 5: 838:1) ਕਰਿ ਦਇਆ ਦਾਨੁ ਦਇਆਲ (1113:12)
ਦਇਆ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਰੂਪ ਦਇਆ-ਮਇਆ ਕਰੁਣਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦਾ ਭਾਵ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਰਿ ਦਇਆ ਮਇਆ ਦਇਆਲ (ਮ:5, 543; ਆਸਾ ਮ:1, 436:2, ਗਉੜੀ 5, 248:3) ਦਇਆਰ: ਤੁਖਾਰੀ ਮ: 1, ਦਯਾਲੂ , ਦਯਾਵਾਨ, ਰਹੀਮ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਸਮਰਥ ਦਇਆਰ (ਗੌਂਡ ਮ:5) ਦਇਆਰਾ ਦਯਾਲੂ, ਰਹੀਮ, ਦਇਆ ਵਾਲਾ : ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਸਦਾ ਦਇਆਰਾ ‘ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਜਿਸ ਆਪਿ ਦਇਆਰੁ (ਭੈਰ ਮ: 5 ) ਦਇਆਲ: ਦਇਆਲ ਤੇਰੈ ਨਾਮ ਤਰਾ (ਧਨਾਸਰੀ ਮ: 1, 660:7) ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਦਾਤਾਰ “ਸਭ ਜਾਚਕ ਪ੍ਰਭੂ ਤੁਮ ਦਇਆਲ (ਬਸੰਤ ਮ:5, 1147:1181) ਦੀਨ ਦਇਆਲ, ਦਇਆਲਾ: ਦਯਾਲੁਤਾ ਵਾਲਾ, ਦਯਾਵਾਨ, ਰਹੀਮ, ਦੇਣ ਵਾਲਾ “ਸਰਬ ਸੂਖ ਦਇਆਲਾ (ਧਨਾਸਰੀ ਮ: 5), ਦਇਆਲੁ, ਦਇਆਲੁ ਦੇਓ ਦਯਾਲੂ ਦੇਵ, ਕਰਤਾਰ ।
ਦਯਾ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ "ਦਇਆ" ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ "ਦਯਾ" ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਹਮਦਰਦੀ ਕਰਨਾ, ਤਰਸ ਕਰਨਾ। ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਦਇਆ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ 'ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਮੰਨਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਨਿਜਾਤ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ'।ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਸ਼ਬਦ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਨਾਲੋਂ ਡੂੰਘਾ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੈ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ, ਦਯਾ (ਦਇਆ) ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਦਇਆ ਜਾਂ ਦਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਲਈ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੁਣ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੁਣ ਹੈ। ਦਇਆ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਦੇ ਮਨ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੂੰ ਦਇਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਗੁਣ ਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖ ਦੇ ਨਾਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਯਾ, ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਭਾਵਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੇਖਣਾ ਹੈ। ਦਯਾਲੂ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਰਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦ ਬਣ ਕੇ ਪੀੜਤ ਲਈ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਮਦਦ ਲਈ ਹੱਥ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਦਇਆ, ਤਰਸ, ਦਿਆਲਤਾ ਅਤੇ ਮਾਫ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਯਾ ਹਿੰਸਾ (ਹਿੰਸਾ) ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ। ਜੋ ਨਿਰਦਇਆ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦਾ ਚਾਨਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਧੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਗਾਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਦਇਆ ਨਹੀ ਜੋਤਿ ਉਜਾਲਾ ॥ ਬੂਡਤ ਬੂਡੇ ਸਰਬ ਜੰਜਾਲਾ ॥੪॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁ ਗ੍ਰੰ ਸਾ, 903)
ਉਪਰੋਕਤ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹੋ । ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਰੱਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੋਗੇ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰਕ ਉਲਝਣਾਂ ਜਾਂ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਓਗੇ। ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੇ ਦੁਖਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਕਰੋ। ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੁਖਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ, ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਤਬਾਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਗਲਪਨ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਰਵਾਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਦਇਆ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸੱਚੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਸੇਧ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਿੱਖੀਏ ਤਾਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।ਮਨੁੱਖੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਕੋਈ ਦੂਜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਬੁਰਾਈ ਤੋਂ ਪੀੜ ਨੂੰ ਬੁਰਾਈ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ, ਪਰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ (ਦੁੱਖ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੁਰਾਈ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਵੀ) ਸਹਿਣ ਕਰਕੇ ਦਇਆ (ਦਯਾ) ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਬਾਬਰ ਦੇ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਸਮੇਂ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ: ਏਤੀ ਮਾਰ ਪਈ ਕੁਰਲਾਣੇ ਤੈਂ ਕੀ ਦਰਦੁ ਨਾ ਆਇਆ? (ਸ੍ਰੀ.ਗੁ.ਗ੍ਰੰ.ਸਾ, 360)
ਲੋਕਾਈ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਪੀੜ ਪੀੜ ਝੱਲਣੀ ਪਈ—ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ?
ਗੁਰੂ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦਇਆਲ ਪੁਰਖ (ਦਇਆਵਾਨ ਹਸਤੀ) ਅਤੇ ਬਖਸੰਦ (ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਵੀ ਹੈ—(ਗੁ.ਗ੍ਰੰ., 681)
ਭਾਰਤੀ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ (1) ਸਰੀਰ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: ਦਾਨ (ਦਾਨ), ਪਰਿਤ੍ਰਣ (ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣਾ), ਪਰਿਚਰਣ (ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ); (2) ਬੋਲੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ: ਸਤਯ (ਸੱਚਾਈ), ਹਿਤੋਵਚਨ (ਲਾਭਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਣ), ਪ੍ਰਿਯਵਚਨ (ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ), ਸਵਾਧਿਆ (ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਪਾਠ) ਅਤੇ (3) ਮਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਯਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਪਰਿਗ੍ਰਹਿ (ਅਸੰਸਾਰਿਕਤਾ) ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ (ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕਤਾ) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦਯਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮ ਗੁਣ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੈਤਿਕ ਗੁਣ ਹੈ । ਦਯਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵਿਅਕਤੀ "ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖੁਦ ਮਰਨਾ ਚੁਣਦਾ ਹੈ" ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ (ਗੁ.ਗ੍ਰੰ., 356)।
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਦਿਆਲ (ਪਰਮ ਦਿਆਲੂ), ਦਿਆਪਤੀ (ਦਯਾ ਦਾ ਮਾਲਕ), ਦਿਆਲ ਦੇਵ (ਦਯਾਲੂ ਦੇਵਤਾ), ਕਰੀਮ, ਰਹੀਮ (ਦਯਾਲੂ), ਆਦਿ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਗੁਣਾਤਮਕ ਨਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ (ਗੁ.ਗ੍ਰੰ., 249, 991, 1027, 727)। ਜਲ ਥਲ ਬਨ ਪਰਬਤ ਪਾਤਾਲ ॥ ਪਰਮੇਸ੍ਵਰ ਤਹ ਬਸਹਿ ਦਇਆਲ ॥ (ਗੁ.ਗ੍ਰੰ., 299) ਸਿੱਖ ਨੈਤਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਦਯਾ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਨੈਤਿਕ ਪ੍ਰਣ ਹੈ। ਮਨਿ ਸੰਤੋਖੁ ਸਰਬ ਜੀਅ ਦਇਆ ॥ ਇਨ ਬਿਧਿ ਬਰਤੁ ਸੰਪੂਰਨ ਭਇਆ ॥ (ਗੁ.ਗ੍ਰੰ., 299) "ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦਯਾ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰੋ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਣ ਪੂਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ" (ਸ੍ਰੀ ਗੁ ਗ੍ਰੰ ਸਾ ਅੰਗ. 299)।
ਦਇਆ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ:
ਧੌਲੁ ਧਰਮੁ ਦਇਆ ਕਾ ਪੂਤੁ ॥ ਸੰਤੋਖੁ ਥਾਪਿ ਰਖਿਆ ਜਿਨਿ ਸੂਤਿ{{ ਸ੍ਰੀ ਗੁ ਗ੍ਰੰ ਸਾ ਅੰਗ 3)
ਭਾਵ ਧਰਮ ਜਾਂ ਧਰਮ ਦਇਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ: ਜੇਕਰ ਦਇਆ ਨਾ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਾ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੁਣ ਕਿੰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਗੁਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਧਰਮ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਾ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਇਹ ਗੁਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਦੇਖਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਲ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭੁੱਖਮਰੀ, ਜਾਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਨਹੀਂ ਹਿੱਲਦਾ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿੱਖੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਹੋਰ ਗੁਰਬਾਣੀ
ਸੋ ਕਤ ਜਾਨੈ ਪੀਰ ਪਰਾਈ ॥ ਜਾ ਕੈ ਅੰਤਰਿ ਦਰਦੁ ਨ ਪਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁ ਗ੍ਰੰ ਸਾ ਅੰਗ 793)
ਕੋਈ ਦੂਜੇ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਅੰਦਰ ਦਇਆ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾ ਹੋਵੇ? ॥1॥ ਵਿਰਾਮ॥
ਕਾਇਆ ਰਤਿ ਬਹੁ ਰੂਪ ਰਚਾਹੀ ॥ ਤਿਨ ਕਉ ਦਇਆ ਸੁਪਨੈ ਭੀ ਨਾਹੀ ॥੨॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁ ਗ੍ਰੰ ਸਾ ਅੰਗ 324)
ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਅਜ਼ਮਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ॥2॥
ਸਿੱਖ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਦਯਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਗੁਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਅਠਸਠਿ ਤੀਰਥ ਸਗਲ ਪੁੰਨ ਜੀਆ ਦਇਆ ਪਰਵਾਣੁ{{ (ਸ੍ਰੀ ਗੁ ਗ੍ਰੰ ਸਾ ਅੰਗ, 136)
ਅਠਸਠ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਗੁਣ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਗੁਣ, ਦੂਜੇ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦਯਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਦਯਾ, ਦਰਅਸਲ, ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਸਚੁ ਤਾ ਪਰੁ ਜਾਣੈ ਜਾ ਸਿੱਖ ਸੱਚੀ ਲੇਈ; ਦਇਆ ਜਾਨੈ ਜੀਆ ਕੀ ਕਿਛੁ ਪੁੰਨ ਦਾਨੁ ਕਰੇਈ ({{ ਸ੍ਰੀ ਗੁ ਗ੍ਰੰ ਸਾ ਅੰਗ 468)
ਸੱਚ ਉਦੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੱਚੀ ਸਲਾਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਯਾ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਸੱਚਾ ਕਾਰਜ ਜਾਂ ਉੱਤਮਤਾ (ਕਰਨੀ ਸਰ) ਹੈ
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੱਚ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਹਨ, ਬਾਕੀ ਦੋ ਉੱਚ ਗੁਣ।
ਗੁਰਬਾਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਆਲੂ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ
ਸਤਿਗੁਰੁ ਹੋਇ ਦਇਆਲੁ ਤ ਸਰਧਾ ਪੂਰੀਐ ॥ਸਤਿਗੁਰੁ ਹੋਇ ਦਇਆਲੁ ਨ ਕਬਹੂੰ ਝੂਰੀਐ ॥ਸਤਿਗੁਰੁ ਹੋਇ ਦਇਆਲੁ ਤਾ ਦੁਖੁ ਨ ਜਾਣੀਐ॥ਸਤਿਗੁਰੁ ਹੋਇ ਦਇਆਲੁ ਤਾ ਹਰਿ ਰੰਗੁ ਮਾਣੀਐ॥ਸਤਿਗੁਰੁ ਹੋਇ ਦਇਆਲੁ ਤਾ ਜਮ ਕਾ ਡਰੁ ਕੇਹਾ ॥ਸਤਿਗੁਰੁ ਹੋਇ ਦਇਆਲੁ ਤਾ ਸਦ ਹੀ ਸੁਖੁ ਦੇਹਾ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਹੋਇ ਦਇਆਲੁ ਤਾ ਨਵ ਨਿਧਿ ਪਾਈਐ ॥ਸਤਿਗੁਰੁ ਹੋਇ ਦਇਆਲੁ ਤ ਸਚਿ ਸਮਾਈਐ ॥੨੫॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁ ਗ੍ਰੰ ਸਾ ਅੰਗ ਸੁਖਮਨੀ)
ਜਦੋਂ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਦਇਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਦਇਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰੋਗੇ। ਜਦੋਂ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਦਇਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਦਇਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣੋਗੇ।ਜਦੋਂ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਦਇਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਡਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਸਤਿਗੁਰੂ ਦਿਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਦਇਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਦਿਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦੌਲਤ ਲੱਭੀ ਹੈ।ਜਦੋਂ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਦਇਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨੌਂ ਖਜ਼ਾਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਸਤਿਗੁਰੂ ਦਿਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।25॥ ਜਦੋਂ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਦਇਆਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਙਙ25ਙਙ
ਦਿਆਲਤਾ ਸਵੈ-ਖੋਜ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਭਾਵਿਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਉਹ ਅਵਸਥਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹ ਾਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਮਦਦ ਦੀ ਸਖਤ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਦਇਆਂ ਭਾਵਨਾ ਜਾਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਲਈ ਕੋਈ ਅੱਗੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਆਲ ਭਾਵ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਿਆਲੂ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਦਿਆਲਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜੁੜਨ 'ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਆਲੂ ਹੋਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਦੂਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਾਡੀ ਦਿਆਲਤਾ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ। ਦੂਸਰੇ, ਇੰਤਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਤਸੁਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜੋ ਦਿਆਲਤਾ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀ ਹੁੰਦੇ ਪਰ ਉਹ ਸਾਡੇ ਦਿਆਲੂ ਸੁਭਾ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਸਾਡੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾੜਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਗਲਤ ਥਾਂ ਅਪਣੀ ਦਿਆਲਤਾ ਨਾ ਵਿਖਾਈਏ।ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਦਿਆਲਤਾ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਉਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਾਂ ।ਜਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਲੋੜਵੰਦ ਅਤੇ ਲਾਲਚੀ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਕਰਨੀ ਆ ਗਈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਅਪਣੀ ਦਿਆਲਤਾ ਲਈ ਸੁਚੇਤ ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਕੇ ਸਹੀ ਮਾਰਗ ਤੇ ਹੋਵੋਗੇ।ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਵਧੇਗੀ ਤੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਣਨਗੇ। ਤੁਹਾਡੀ ਸੋਚ ਅਮੀਰ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਵੀ ਵਧੇਗੀ।
ਦਿਆਲਤਾ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਈਏ। ਪਿਆਰ ਇੱਕ ਇੱਛਾ-ਧੋਖੀ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਝੁਕਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਅਸੀਂ ਚੰਗਾ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ , ਉਸ ਲਈ ਡਟੀਏ । ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਸੋਫੇ ਤੋਂ ਉਤਰਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਮਿਲਦੇ ਹਾਂ। ਕਈ ਵਾਰ ਦਿਆਲੂ ਹੋਣਾ ਆਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਅਜਨਬੀ ਵੱਲ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦੋਫਰੋਖਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸੁਹਾਵਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਜਲਦੀ ਉੱਠਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੁਝ ਵਿਹਲਾ ਸਮਾਂ ਛੱਡਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸਥਾਨਕ ਸਹਾਇਤਾ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕੀਏ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕੀਏ ਜੋ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੁਕਾਨ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬੈਠਣ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦੇ ਅਕੇਲੇਪਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਲਈ ਹਿੰਮਤ ਵੀ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਫੈਸਲੇ ਵੀ ਲੈਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਜੋਖਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਅਪਣੀ ਜਾਨ ਜੋਖੋਂ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣਾ। ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨੀ ਫਰਜ਼ ਵੀ ਤਾਂ ਹੈ।ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਮਜ਼ਾਕ, ਦੋਸਤ ਦੇ ਖੋਣ, ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦਿਆਲਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਪਣੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ, ਵਧੇਰੇ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਮੌਜੂਦਾ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਉਮੀਦ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ਪੂਰਨ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਜੋ ਚੋਣਾਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਅਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਨਫ਼ਰਤ ਅਤੇ ਡਰ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੌਲਤ ਦੀ ਵਡਿਆਈ, ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਫ਼ਰਤ, ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਨਫ਼ਰਤ ਨੂੰ ਵਧਣ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨਫ਼ਰਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਅਸੀਂ ਸ਼ਕਤੀਹੀਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਨਿਠਲੇ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਥਾਂ ਦਲੇਰੀ ਨਾਲ ਵਿਗੜੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਾਡੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਦਿਆਲਤਾ ਨਾਲ ਜੀਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨਾ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਹਰ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਮਾਰਗ ਹੈ!ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਫ਼ਰਕ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਦਿਆਲਤਾ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਆਲੂ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਬੇਸਬਰੇ ਜਾਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਣ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਮਦਦ - ਇੱਕ ਮੁਸਕਰਾਹਟ, ਇੱਕ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਟਿੱਪਣੀ, ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਰ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ - ਸਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਧਾਰਨ ਕੰਮ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਰਸਾਇਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਚੰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸੀਂ ਦਿਆਲਤਾ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਓਨਾ ਹੀ ਬਿਹਤਰ ਅਸੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੀ ਦਿਆਲਤਾ ਤੋਂ ਦੂਜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਡੇ ਸਧਾਰਨ ਦਿਆਲਤਾ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਦਾ ਦੁਨੀਆ 'ਤੇ ਸਾਡੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਆਲਤਾ ਛੂਤਕਾਰੀ ਹੈ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਅਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਊਰਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਇਮਾਨਦਾਰ ਤਾਰੀਫ਼ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਧਾਰਨ ਕੰਮ ਉਸਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਿਆਲਤਾ ਇਸਨੂੰ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੰਗੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾ ਨੂੰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਫੈਲਾ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।। ਸਿਰਫ਼ ਦਿਆਲਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਪਵੇਗਾ।
ਦਿਆਲਤਾ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਦਾ ਸੁਮੇਲ
ਅਸੀਂ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਨੂੰ ਬੇਅਸਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਜਾਂ ਨਿਰਣੇ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ 'ਤੇ ਉਸੇ ਊਰਜਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹਸਮੁੱਖ ਸੁਭਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਨਕਾਰਾਤਮ ਸਥਿਤੀ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਫ਼ਰਤ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਪਾ ਕੇ ਸੁਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਦਿਆਲਤਾ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਦਿਆਲਤਾ ਦਾ ਹਰ ਕੰਮ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਦਿਆਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਹਰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ 'ਤੇ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਚੁਣ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਲੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਫ਼ਰਕ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਹੈ।
ਸਾਡਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਦਿਆਲਤਾ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੇ ਵਿਕਲਪ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਸਾਡੇ ਨਿੱਜੀ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਆਲਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ - ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ, ਪਰ ਅਜਨਬੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ - ਭਾਵੇਂ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਅਤੇ ਦਿਆਲੂ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਮਦਦ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼। ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਹਮਦਰਦ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਣ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਅਣਗੌਲਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਹਰ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਚੰਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ, ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਏਗਾ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਸੁੰਦਰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਦਿਆਲਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਸ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਤਬਾਹ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਾਡਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੈ।
ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਜਨਬੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਪਰ ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਹਾਂ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਭਰ ਕੀਤੇ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਿਆ ਕੇ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਲਈ, ਦਿਆਲਤਾ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲਣਾ ਉਸ ਸੱਦੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਦਿਆਲਤਾ ਅਭਿਆਸ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਉਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਅਮੀਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗੁੱਸਾ, ਡਰ, ਨਫ਼ਰਤ, ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਗੁੱਸਾ ਆਉਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ,ਦਿਲ ਸਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਬੁੱਧੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੱਕ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਾਂ। ਸਭ ਕੁਝ ਇੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ - ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੋ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜੀਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਪਿਆਰ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਹ ਤੇ ਪਰਵਾਹ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਇਸਦੀ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਦੁਨੀਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਊਰਜਾ ਜੀਵ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਾਡੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚੁਣ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੌਣ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਨਿਰਣੇ ਜਾਂ ਅਸਵੀਕਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ, ਗ੍ਰਹਿਣਸ਼ੀਲ, ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹਾਂ। ਦੂਸਰੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਊਰਜਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਡੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਵੀ। ਇਹ ਸਧਾਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਖਿਸਕਦੇ ਹੋਏ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਮੰਗਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਵੀ। ਇਹ ਸਮਝਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਸਬਰ ਰੱਖੋ। ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕੋ। ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਦਿਆਲਤਾ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਦੂਜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਵੀ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਕੀ ਅਸੀਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ? ਦੂਜਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਦਿਆਲਤਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਦਿਆਲਤਾ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓਗੇ।
